ABN AMRO
Open Close

5 stappen richting duurzaam consumeren

Transparante prijskaartjes en statiegeld op je wasmachine

Wij zijn bereid om 12% meer te betalen voor duurzame producten. Mits we het duurzame verhaal aangereikt krijgen op een presenteerblaadje, want we zijn als consument lui. Dit biedt hoop en perspectief vindt Henk Hofstede, Sector Banker Retail bij ABN AMRO. In zijn rapport ‘Waarom nieuw kopen als het anders kan’, laat Henk deze en andere bevindingen zien. We spraken hem over circulair consumeren en de uitdagingen die er nog liggen om zijn gedroomde ‘tipping point’ te bereiken. Nieuwe ontwikkelingen beginnen vaak kleinschalig. Maar als de kritische massa is bereikt, treedt er een stroomversnelling op, het zogenaamde kantelpunt of tippingpoint. Hierdoor kan de wereld snel veranderen. Amerikaanse wetenschappers stelden in 2011 vast dat 10 procent van een populatie moet geloven in een bepaald idee om de rest hiervan te overtuigen.

1. Bewuster consumeren

Het begint met kritisch kijken naar je gedrag en bepalen wat je zelf kunt veranderen. Bij gedragsverandering zijn ratio en gemak vaak in strijd met elkaar. We willen allemaal dat volgende generaties ook kunnen genieten van de aarde, maar we kiezen van nature vaak voor de makkelijke of goedkoopste weg. Zelf ben ik door mijn onderzoek bij Sector Advisory  de noodzaak gaan inzien om anders te produceren en te consumeren. De aarde is te vergelijken met een ruimtestation, een gesloten systeem, en onze voorraden raken in dit consumptietempo op. Even aanvullen is er dan niet bij. Voordat ik iets aanschaf, vraag ik me steeds meer af of ik het nodig heb en waarom ik het koop. Mijn nieuwste spijkerbroek is van Mud jeans, een merk dat jeans op een circulaire manier produceert. Je kunt zelfs Mud jeans leasen voor maar €7,50 per maand, waarbij de grondstoffen van Mud jeans waarde behouden en hergebruikt worden. Als consument moet je afwegingen maken om je milieu impact te minimaliseren. Ik kan mij voorstellen dat vliegen op termijn het nieuwe roken wordt en dan is de vraag: wat ga je eraan doen? Minder of anders reizen of CO2 compenseren?

2. Besparen voor beleving

Velen van ons zijn bereid om tweedehands en duurzame producten aan te schaffen, maar refurbished items zijn nog minder populair. Veel consumenten zijn nog huiverig voor refurbished producten, ze wantrouwen de kwaliteit en weten vaak niet precies wat ze kopen. Ruim de helft van de respondenten uit het rapport ‘waarom nieuw kopen als het anders kan’ geven aan dat ze meer vertrouwen hebben in een refurbished product als het gecheckt is door een expert. Verder liggen er veel kansen voor refurbished items op het gebied van prijs. Zo geven consumenten aan dat een lagere prijs dé motivatie is voor het aanschaffen van een refurbished product.  Kosten zijn daarbij niet de enige belangrijke drijfveren.

Met de opkomst van circulariteit, zien we een verschuiving van bezit naar gebruik.

Denk aan het leasen van onze wasmachine of zitbank. Daarnaast krijgen we steeds meer waardering voor beleving. De euro’s die je bespaart met tweedehands of refurbished aankopen kun je weer uitgeven aan theater, cultuur, uitgaan of reizen.

3. Statiegeld op je wasmachine

Bewuster consumeren is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. De overheid heeft een rol, maar ook retailers moeten toe naar sustainable business modellen. Iedereen wil succesvol zijn én uiteindelijk goed doen voor de aarde, maar het is lastig. Consumenten zijn kritischer dan ooit en een duurzaam businessmodel moet ook een goed verdienmodel zijn. Mijn tip: denk na over je eigen footprint als retailer en bepaal waar jij invloed op kunt uitoefenen.

Begin klein met één product of een schakel in het productieproces en bouw het langzaamaan uit.

De grootste uitdaging is misschien wel om je ketenpartners mee te krijgen in de verandering, alleen red je het niet. Tegenwoordig kun je bij nog maar weinig retailers je oude jeans, wasmachine of telefoon inleveren en daarvoor een vorm van statiegeld krijgen. De grondstoffen van het ingeleverde product kunnen weer in het productieproces worden hergebruikt.  Wat mij betreft een mooie manier om, in deze tijd van online shoppen, de relatie en loyaliteit tussen retailer en consument te verstevigen: de consument komt uiteindelijk bij je terug.

4. Uniformiteit in duurzame certificering

Als je nu twee blousejes ziet hangen in de winkel, zie je veelal niet welke van de twee op een duurzame manier geproduceerd wordt. Waar het gemaakt wordt, zegt weinig over de arbeidsomstandigheden tijdens het productieproces; het ontbreekt aan duiding. Belangrijk is dat er meer uniformiteit komt in deze certificering. Nu moet je als consument zelf onderzoek doen naar producten met een positieve impact. Er zijn in de modeindustrie veel keurmerken op het gebied van duurzaamheid,  zoals GOTS (Global Organic Textile Standard), EU Ecolabel en andere labels. Ook zijn er online tools als Rank a Brand en websites die je tips geven.  Maar kiezen voor de goede producten moeten we makkelijker maken.

5. Transparante prijskaartjes

We betalen in de winkel eigenlijk te weinig voor producten. Ons boodschappenkarretje is de goedkoopste van heel Europa en grote ketenformules drijven de prijsperceptie omlaag. Ik ben dan ook voorstander van True Pricing, waarbij de economische-, milieu en sociale effecten van producten ook worden doorberekend in de verkoopprijs. Denk aan CO2 uitstoot, energie- en waterverbruik, maar ook  de arbeidsomstandigheden. Door de échte kostprijs te berekenen, maak je de achtergrond van een product transparant en inzichtelijk waardoor de consument een eerlijke en betere keuze kan maken. Kwaliteit wordt dan veel belangrijker.

Wat kun je vandaag nog doen?

Bekijk eens je eigen footprint op apps zoals My Carbon Footprint/ZeroCarbon of op Think Big, Act Now. Dat is best confronterend kan ik uit ervaring zeggen. Iedereen kan vandaag nog dingen anders doen; geen voedsel weggooien, minder dingen aanschaffen, oude kleding naar de kledingbak brengen, minder vlees eten, je anders vervoeren. Probeer minder slecht te doen en meer goed. Het is niet altijd makkelijk. Als je in de circulaire transitie zit, komen werelden bij elkaar. Dat botst soms, maar zonder glans geen wrijving en doe het stap voor stap!